Lagotto Romagnolo

De lagotto is een middelgrote Italiaanse waterhond met een dichte krulvacht, bekend als truffelzoeker. In Vlaanderen is hij het afgelopen decennium het sterkst gestegen in populariteit. Hij past bij actieve mensen die graag met de neus van hun hond werken en tijd hebben voor socialisatie en vachtverzorging.

Karakter

Volgens de FCI-standaard hebben zijn neus en zoekdrang de lagotto tot een zeer efficiënte truffelhond gemaakt. Het oude jachtinstinct is door selectie afgezwakt, zodat hij zich tijdens het zoeken niet laat afleiden door wild. De standaard beschrijft hem als “handelbaar, weinig veeleisend, gretig, aanhankelijk, zeer gehecht aan zijn baas en makkelijk te trainen”, en ook als “een zeer goede gezelschapshond en een uitstekende waakhond”.

De Nederlandse rasvereniging noemt de lagotto vrolijk en enthousiast, met een grote will-to-please. Ze waarschuwt ook: veel lagotti reageren terughoudend op nieuwe mensen en nieuwe situaties. Zonder goede socialisatie kan die terughoudendheid omslaan in angst, met risico op bijten. Rond twee à drie jaar worden de meeste honden stabieler. Bezoek wordt vaak luid aangekondigd, maar het is geen beschermende hond.

Beweging en training

De Royal Kennel Club rekent op meer dan twee uur beweging per dag en noemt het ras eerder geschikt voor het platteland. Dat hoeft geen twee uur rennen te zijn: lange wandelingen met loslopen, zwemmen (veel lagotti zijn er dol op) en vooral zoekwerk houden hem tevreden. Een lagotto die zijn neus mag gebruiken, is thuis een stuk rustiger.

Er is geen duidelijke splitsing tussen werk- en showlijnen zoals bij retrievers. Train beloningsgericht en met variatie. De rasvereniging raadt duidelijkheid en leiding aan, maar ook steun als de hond onzeker is.

Socialisatie is bij dit ras extra belangrijk: begin al bij de kweker en ga thuis rustig door, ook rond de leeftijd van een jaar, wanneer veel lagotti een terugval in zelfvertrouwen tonen. Pups mogen de eerste maanden minder intensief bewegen: korte uitstapjes, geen lange looptochten of fietsen zolang de gewrichten groeien.

Verzorging

De vacht is wollig, met strakke krullen en een zichtbare ondervacht. Ze groeit door en verliest nauwelijks haar, maar vervilt snel als je niets doet. De FCI-standaard schrijft voor dat vervilte vacht geregeld verwijderd wordt en dat de geknipte vacht hoogstens 2–3 cm dik is.

Reken op meerdere keren per week borstelen en ontklitten, en volgens de rasvereniging op ongeveer vier knipbeurten per jaar in een trimsalon (of twee keer per jaar kort scheren). Zelf leren knippen kan ook. Verwijder ook regelmatig het haar in de oren: de rasvereniging noemt dat een vast aandachtspunt.

Over allergie. Geen enkel hondenras is hypoallergeen. Alle honden maken allergenen aan (onder meer Can f 1), via huidschilfers, speeksel en urine. Onderzoek vond in de vacht van zogenaamd hypoallergene rassen zoals poedel en labradoodle zelfs méér Can f 1 dan bij de labrador. In huis was er geen verschil (Vredegoor e.a. 2012; Nicholas e.a. 2011). Rassen die weinig haar verliezen, verspreiden wel minder haar in huis, en dat kan voor sommige mensen met een milde allergie het verschil maken. Er zijn ook grote verschillen tussen individuele honden. Ga daarom vóór je beslist meerdere keren bij déze hond op bezoek en overleg met een allergoloog. Wie alleen allergisch is voor Can f 5 (komt alleen voor bij niet-gecastreerde reuen), verdraagt soms wel een teef of een gecastreerde reu.

Gezondheid

Levensverwachting. Voor de lagotto bestaat nog geen grote VetCompass-schatting. De rasvereniging noemt 12–15 jaar, de Royal Kennel Club “meer dan 12 jaar”.

Belangrijkste aandoeningen:

• Heupdysplasie. De Nederlandse rasvereniging ziet weinig zware gevallen, maar bij screening in Zweden had 30% van de jonge lagotti HD-graad C of slechter, een van de hogere cijfers in die studie (Engdahl e.a., 2026). Elleboogdysplasie kwam weinig voor (4%).
• Juveniele epilepsie. Pups krijgen vanaf een week of zeven aanvallen, die meestal rond vier maanden vanzelf verdwijnen. De oorzaak is een erfelijke fout in het LGI2-gen (Seppälä e.a., 2011). Er bestaat een DNA-test, en twee dragers mogen niet met elkaar gekruist worden.
• Lagotto-stapelingsziekte (LSD). Een erfelijke, progressieve hersenaandoening met evenwichtsstoornissen, ongecontroleerde oogbewegingen en soms gedragsveranderingen, die begint tussen vier maanden en vier jaar (Kyöstilä e.a., 2015). Ook hiervoor bestaat een DNA-test.
• Erfelijke oogaandoeningen. In een Italiaanse doorverwijspraktijk had 41% van de onderzochte lagotti een (vermoedelijk) erfelijke oogaandoening, het vaakst staar (cataract), daarnaast hoornvliesdystrofie, netvliesdysplasie, lensluxatie en PRA (Crasta e.a., 2022). Dat cijfer is hoger dan bij een gemiddelde hond, omdat het om doorverwezen dieren gaat.
• Verder vermeldt de rasvereniging patellaluxatie, andere vormen van epilepsie en hyperuricosurie (een stofwisselingsfout die urinestenen kan geven).

Vraag deze screenings bij beide ouderdieren: HD-foto’s (liefst ook ED), een recent ECVO-oogonderzoek, een patella-onderzoek en DNA-testen op juveniele epilepsie (JE), stapelingsziekte (LSD) en hyperuricosurie. De Nederlandse rasvereniging stelt HD, ECVO en die drie DNA-testen verplicht, en ook het patella-onderzoek.

Een huisdierverzekering is het overwegen waard, onder meer voor oogproblemen op latere leeftijd en orthopedische ingrepen. Lees na of erfelijke aandoeningen gedekt zijn.

Wat kost een Lagotto Romagnolo?

• Aankoop: reken op ongeveer € 1.500–2.000 voor een pup met stamboom (indicatie; de rasvereniging publiceert geen richtprijs). Een veel lagere prijs is een alarmsignaal.
• Per jaar: ongeveer € 1.000–2.200 voor een volwassen, gezonde hond: voeding, jaarlijkse controle en vaccinaties, vlooien-, teken- en wormmiddelen, een verzekering (middelste formule), speelgoed, verzorgingsproducten en zo’n vier trimbeurten.
• Niet inbegrepen: eenmalige kosten (bench, mand, tuig, puppyvaccinaties, puppycursus, sterilisatie of castratie), opvang tijdens vakanties en onverwachte dierenartskosten.
• Hondenbelasting: in België niet. In Nederland heffen sommige gemeenten nog hondenbelasting.

Wat heb je nodig?

• Bench: maat L (± 91 × 61 × 67 cm).
• Tuig: borstomvang van een volwassen hond ongeveer 50–62 cm. Meet je eigen hond, want de vacht maakt hem dikker dan hij is.
• Voer: ongeveer 5,5–7 kg droogvoer per maand voor een volwassen hond van 11–16 kg met normale activiteit.
• Verzorging: een slickerborstel, een ontklitkam, een stevige metalen kam, een tondeuse of trimschaar als je zelf knipt, oorpoeder of oorreiniger, nagelknipper en tandenborstel.
• Extra: snuffelmat, zoekspellen en eventueel een startpakket voor neuswerk.

Adopteren of kopen?

Adoptie eerst. Kijk op adopteereendier.be (België) en Ik Zoek Baas van de Dierenbescherming (Nederland). De Lagotto Romagnolo Club Nederland heeft een herplaatsingspagina, en Stichting Zino herplaatst honden uit de FCI-groepen 7 en 8. Een Belgische rasvereniging voor de lagotto konden we niet bevestigen. Vraag bij de KMSH na welke club actief is.

Koop je een pup? De LRCN publiceert een lijst met aangesloten fokkers (zie de link hieronder). Let op:

• Zie de moederhond en let op haar gedrag tegenover jou: is ze ontspannen, of erg angstig of afwerend?
• Vraag de uitslagen van HD, ECVO, patella en de DNA-testen (JE, LSD, hyperuricosurie) van beide ouders.
• Vraag hoe de kweker de pups socialiseert: geluiden, bezoekers, kinderen, autorijden.
• Een ras dat snel populairder wordt, vraagt extra waakzaamheid. Een goede kweker heeft weinig nesten tegelijk, stelt jou vragen en neemt een hond terug als het misloopt.
• Vlaanderen: een in Vlaanderen geboren pup krijgt sinds 1 juli 2025 alleen een stamboom van een door Vlaanderen erkende stamboekvereniging, op basis van een goedgekeurd fokprogramma.

Bronnen