Shiba

De Shiba (Shiba Inu) is een kleine, stevige jachthond uit Japan met een sterk eigen willetje. Hij past bij ervaren, geduldige baasjes die een zelfstandige hond met karakter zoeken en niet verwachten dat hij altijd luistert. Verwacht geen knuffelhond die iedereen om de hals vliegt.

Karakter

De FCI-rasstandaard beschrijft het temperament als trouw, met scherpe zintuigen en een grote alertheid. De Shiba werd in de bergen aan de Japanse Zee gebruikt voor de jacht op kleine dieren en vogels, en is sinds 1937 een Japans “natuurmonument”.

De Nederlandse rasvereniging Nippon Inu noemt hem waaks, zelfverzekerd, intelligent en trouw aan zijn baas, “maar met een onafhankelijke en dominante aard”. Shiba’s zijn proper en wassen zich als een kat. Tegenover vreemden zijn ze vaak gereserveerd. In een groot gedragsonderzoek met de C-BARQ-vragenlijst hoorde de Shiba bij een groep “oude” en spitsachtige rassen die het minst aandacht en aanhankelijkheid zocht van alle groepen, en meer agressie toonde naar onbekende mensen en honden dan retrievers (Tonoike e.a. 2015).

Met andere honden kan het botsen, vooral tussen honden van hetzelfde geslacht. De club waarschuwt dat ruzie tussen teven kan escaleren.

Beweging en training

Een volwassen Shiba heeft ongeveer 1 tot 1,5 uur beweging per dag nodig. De Royal Kennel Club houdt het op “tot een uur per dag”. De club noemt hem een sportieve hond die graag lange wandelingen maakt.

Loslopen is het grote aandachtspunt. Een Shiba heeft een sterk jachtinstinct en beslist graag zelf. Volgens de club kunnen Shiba’s “zeker niet altijd los lopen”. Een lange lijn en een goed omheinde tuin zijn dus aangewezen.

Train met beloning, kort en afwisselend. Harde methoden werken averechts. Een Shiba leert wel, maar werkt mee als hij er zelf het nut van inziet. Verwacht dus geen perfecte gehoorzaamheid.

Socialiseer een pup grondig met mensen, kinderen en andere honden, en laat hem rustig wennen aan verzorging zoals borstelen en nagels knippen. Veel Shiba’s houden niet van vastgehouden worden. Een pup vraagt de eerste maanden extra zorg en mag minder intensief bewegen tot hij volgroeid is.

Verzorging

De Shiba heeft een dubbele vacht: een ruwe, rechte bovenvacht en een zachte, dichte ondervacht. Buiten de rui volstaat wekelijks borstelen. Maar twee keer per jaar verliest hij zijn ondervacht in plukken. Dan borstel en kam je best dagelijks. De vacht is van nature vrij geurloos, dus vaak wassen is niet nodig.

Een Shiba is niet allergievriendelijker: hij verliest veel haar.

Gezondheid

De Shiba is een van de langstlevende rassen in het grote Britse onderzoek van McMillan e.a. (2024): mediaan 14,6 jaar. Dat cijfer is wel gebaseerd op een relatief kleine groep (ongeveer 400 honden, waarvan 91 overleden).

Aandoeningen waarop je moet letten:

• Glaucoom (verhoogde oogdruk): pijnlijk en kan tot blindheid leiden. In een Japanse studie van 127 honden met glaucoom was een derde (33%) een Shiba, en alle Shiba’s hadden primair glaucoom door een afwijkende afvoerhoek in het oog (Kato e.a. 2006). Met gonioscopie kan de dierenarts die afvoerhoek bij de ouderdieren beoordelen. De Royal Kennel Club eist een oogonderzoek met gonioscopie.
• Atopische dermatitis (huidallergie): Shiba’s zijn er in Japan erg gevoelig voor (Thomsen e.a. 2023). Jeuk, oor- en huidontsteking zijn de signalen. Er is geen test bij de ouderdieren.
• GM1-gangliosidose: een zeldzame, erfelijke stofwisselingsziekte die vanaf 5 à 6 maanden zenuwproblemen geeft en dodelijk is. In Japan was ongeveer 1% van de onderzochte Shiba’s drager, en alle aangetaste honden en dragers waren nauw verwant (Uddin e.a. 2013). Er bestaat een DNA-test (UFAW).
• Verder screent de rasvereniging op heupdysplasie en patellaluxatie.

Vraag bij de ouderdieren: een ECVO-oogonderzoek met gonioscopie, HD-foto’s, een patella-onderzoek, en een DNA-test op GM1- en GM2-gangliosidose.

Omdat de Shiba lang leeft en weinig zware rasgebonden aandoeningen heeft, is een verzekering minder dringend dan bij veel andere rassen. Wie hoge onverwachte kosten (bijvoorbeeld een glaucoombehandeling) niet makkelijk kan betalen, kan ze wel overwegen.

Wat kost een Shiba?

Een Shiba-pup van een verantwoorde fokker kost ongeveer € 1.500 tot 2.500. Daarna kost een Shiba ongeveer € 650 tot 1.400 per jaar: voeding, de jaarlijkse controle met vaccinatie, ontworming en vlooien- en tekenmiddel, een verzekering, speelgoed, borstels en kleine benodigdheden. Een trimsalon is niet nodig.

Niet inbegrepen: de aankoopprijs, eenmalige kosten (bench, mand, tuig, chip en registratie, puppyvaccinaties en puppycursus, eventueel sterilisatie of castratie), opvang tijdens de vakantie en onverwachte dierenartskosten. In België betaal je geen hondenbelasting. In Nederland heffen sommige gemeenten die nog wel.

Wat heb je nodig?

• Bench: maat L voor een reu, een teef past vaak in M.
• Tuig: borstomvang ongeveer 45 tot 55 cm. Kies een goed passend tuig: Shiba’s zijn meesters in ontsnappen.
• Lange lijn: 5 tot 10 meter, omdat loslopen vaak niet veilig is.
• Voer: ongeveer 4,5 tot 5,5 kg brokken per maand.
• Vachtverzorging: een onderhaarborstel of -hark voor de rui, een metalen kam en een slickerborstel.

Adopteren of kopen?

Kijk eerst bij een asiel. In Vlaanderen vind je erkende asielen via adopteereendier.be, in Nederland via Ikzoekbaas.nl van de Dierenbescherming. Ook Shiba’s belanden er, vaak omdat hun eigenzinnigheid werd onderschat.

In Nederland is de rasvereniging Nippon Inu (nipponinu.nl), de vereniging voor Japanse hondenrassen bij de Raad van Beheer. Ze heeft een lijst van clubfokkers en een herplaatsingsdienst. Een Belgische Shiba-vereniging konden we niet verifiëren.

Waar je bij een Shiba-fokker op let:

• Je ziet de moederhond, en zij is rustig en benaderbaar. Bij een gereserveerd ras zegt het karakter van de ouders veel.
• De ouders hebben een ECVO-oogonderzoek met gonioscopie, HD- en patella-uitslagen, en een DNA-test op GM1.
• De pups groeien op in huis en leren mensen, geluiden en aanraking kennen.
• De fokker vertelt eerlijk over loslopen, rui en het eigen willetje van het ras.

In Vlaanderen wordt een stamboom sinds 1 juli 2025 alleen nog uitgereikt door een door Vlaanderen erkende stamboekvereniging, volgens een goedgekeurd fokprogramma. Vraag welke vereniging de stamboom uitgeeft.

Bronnen