# Nova Scotia Duck Tolling Retriever

URL: https://www.welkehond.be/ras/nova-scotia-duck-tolling-retriever/

De toller is de kleinste retriever: een rode, middelgrote jachthond uit Canada met veel energie en een scherp verstand. In Nederland is hij intussen een van de tien populairste stamboomrassen. Hij past bij actieve mensen die graag met hun hond trainen, en minder bij wie een makkelijke gezinshond zonder veel werk zoekt.

## Kenmerken

| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Engelse naam | Nova Scotia Duck Tolling Retriever |
| Andere namen | Toller, Nova Scotia |
| Rasgroep | [Apporteerhonden, flushing dogs en waterhonden](https://www.welkehond.be/rasgroep/apporteerhonden-en-waterhonden/) (FCI-standaard nr. 312) |
| Kruising | nee |
| Herkomst | Canada |
| Grootte | Middel |
| Gewicht | 17–23 kg |
| Schofthoogte | 45–51 cm |
| Levensverwachting | 12–14 jaar |
| Karakter | Intelligent, Energiek, Speels, Aanhankelijk, Werklust |
| Geschikt voor | Gezinnen, Sportieve baasjes, Hondensport |
| Woont minstens in | Huis met kleine tuin |
| Bekende aandoeningen | Verhoogd kankerrisico, Ziekte van Addison, Heupdysplasie (HD), Progressieve retina-atrofie (PRA), Collie Eye Anomaly (CEA), Degeneratieve myelopathie (DM) |
| Aanbevolen onderzoeken bij de ouders | HD, ED, ECVO, DNA-test PRA (prcd), DNA-test DM, DNA-test CEA/CH, DNA-test DE, DNA-test JADD |
| Kortsnuitig (brachycefaal) | nee |
| Allergievriendelijker (weinig verharing; geen enkele hond is hypoallergeen) | nee |

## Scores

Scores lopen van 1 tot 5 en zeggen hoeveel van een eigenschap een ras heeft; 5 is dus niet altijd beter (veel blaffen of een hoog gezondheidsrisico is een 5).

| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Energie | 4/5 (1 = rustig, 5 = heel actief) |
| Hersenwerk nodig | 5/5 (1 = weinig, 5 = dagelijks een taak) |
| Trainbaarheid | 5/5 (1 = eigenwijs, 5 = leert makkelijk) |
| Met kinderen | 4/5 (1 = afgeraden, 5 = zeer geschikt) |
| Met andere honden | 4/5 (1 = liefst alleen, 5 = zeer sociaal) |
| Met katten en kleine dieren | 3/5 (1 = sterke prooidrift, 5 = gaat goed samen) |
| Met vreemden | 3/5 (1 = gereserveerd, 5 = iedereen is een vriend) |
| Kan alleen blijven | 2/5 (1 = moeilijk, 5 = goed) |
| Waaksheid | 2/5 (1 = nauwelijks, 5 = zeer waaks) |
| Blaffen | 2/5 (1 = zelden, 5 = veel) |
| Verharing | 3/5 (1 = nauwelijks, 5 = zeer veel) |
| Vachtverzorging | 3/5 (1 = weinig, 5 = dagelijks + trimsalon) |
| Kwijlen | 2/5 (1 = zelden, 5 = veel) |
| Gezondheidsrisico | 2/5 (1 = laag, 5 = hoog) |

## Kosten en benodigdheden

| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Kosten per jaar | € 850–1.850 (prijspeil 2026, zonder aankoop) |
| Aankoop bij een erkende kweker | € 1.600–1.800 |
| Voer per maand | 7,5–9,5 kg |
| Benchmaat | L |
| Borstomvang | 58–72 cm |

## Karakter

De naam verwijst naar zijn oorspronkelijke werk. Volgens de FCI-standaard rent, springt en speelt de toller langs de waterkant, terwijl de jager stokjes of een bal gooit. Eenden op het water worden nieuwsgierig, komen dichterbij ("tolling" betekent lokken) en daarna apporteert de hond het geschoten wild. De standaard noemt hem "zeer intelligent, makkelijk te trainen en met een groot uithoudingsvermogen".

Volgens de Nederlandse rasvereniging zijn tollers intelligent, speels, aanhankelijk, vrolijk en leergierig. Ze zijn echter "geen allemansvrienden": tegenover vreemden kunnen ze afstandelijk zijn, maar nooit agressief. Een toller is niet bijzonder waaks. Hij blaft een keer als er iets niet klopt en laat het daar meestal bij.

## Geschikt voor wie?

- **Actieve gezinnen** die dagelijks tijd hebben voor beweging en training. Laat een hond en een jong kind nooit zonder toezicht samen, ongeacht het ras.
- **Sportieve baasjes:** wandelen, zwemmen, apporteren, en na de groei ook joggen.
- **Hondensport:** tollers blinken uit in behendigheid, flyball, apporteerwerk, speurwerk en gehoorzaamheid.
- Mensen die al ervaring hebben met een werkende jachthond, of die bereid zijn een goede hondenschool te volgen.

## Minder geschikt voor

- **Beginners zonder tijd voor training.** De toller leert snel, maar heeft dagelijks een taak nodig. Zonder werk verzint hij zelf iets.
- Wie vaak lang weg is: een toller is sterk op zijn mensen gericht. Ook een zelfstandig ras is niet gemaakt om dagelijks een volle werkdag alleen te zijn.
- Drukke gezinnen met heel jonge kinderen, als er weinig tijd is voor rustmomenten voor de hond. Niet elke toller gaat goed om met veel lawaai en onvoorspelbaarheid.
- Huishoudens met konijnen of knaagdieren: zijn jaagdrang is groter dan die van een labrador.
- Wie een hond zoekt die iedereen enthousiast begroet.

## Beweging en training

Reken op dagelijks **anderhalf tot twee uur beweging**, met loslopen, apporteren en bij voorkeur zwemmen. Belangrijker nog is het hersenwerk: dummytraining, zoekspelletjes, trucjes of een hondensport. Een toller die alleen aan de lijn rond het blok gaat, wordt onrustig.

De Royal Kennel Club vermeldt op zijn raspagina "tot een uur per dag", maar dat past niet bij wat de FCI en de rasverenigingen over dit werkras zeggen. Ga uit van meer. Honden uit **werklijnen**, die voor de jacht en werkwedstrijden gefokt worden, hebben doorgaans nog meer drive dan honden uit **show- of gezinslijnen**.

Train beloningsgericht en afwisselend: tollers vervelen zich snel bij eindeloze herhaling. Begin vroeg met socialisatie, zodat zijn natuurlijke gereserveerdheid tegenover vreemden niet omslaat in onzekerheid. Pups mogen de eerste maanden minder intensief bewegen: korte uitstapjes, geen lange looptochten of fietsen zolang de gewrichten groeien. Zindelijkheid en alleen leren blijven vragen in het begin extra aandacht.

## Verzorging

De toller heeft een waterafstotende dubbele vacht van middellange lengte met een zachte, dichte ondervacht. De Royal Kennel Club adviseert **meer dan eens per week** te borstelen. In de ruiperiodes verliest hij veel ondervacht en borstel je best dagelijks. Een trimsalon is niet nodig, al kun je het haar tussen de voetzolen en achter de oren af en toe bijknippen. Controleer na het zwemmen de oren.

## Gezondheid

**Levensverwachting.** In de Britse VetCompass-studie van McMillan e.a. (2024) was de mediane levensduur van de toller 13,2 jaar. Die schatting is gebaseerd op een kleine groep van 47 overleden honden en is dus onzeker. De AKC noemt 12–14 jaar.

**Belangrijkste aandoeningen:**
- **Auto-immuunziekten.** Tollers hebben een bekende aanleg voor ziekten waarbij het afweersysteem het eigen lichaam aanvalt. In een Zweedse enquête bij ruim 900 levende tollers had 3,5% ooit SRMA gehad (een niet-besmettelijke ontsteking van de hersenvliezen en bloedvaten, met pijn en koorts) en 3,0% IMRD (een reumatische ziekte die op lupus lijkt) (Nilsson e.a., 2024). Ook de ziekte van Addison, een tekort aan bijnierhormonen, komt bij jonge tollers voor. In een Amerikaanse studie bij 25 tollers met Addison was de mediane leeftijd bij de diagnose 2,6 jaar, jonger dan bij honden in het algemeen, en de ziekte bleek sterk erfelijk (Hughes e.a., 2007). Bij een derde van die honden waren de bloedzouten nog normaal, wat de diagnose lastig maakt. In 2026 werd een erfelijke risicovariant beschreven (Brown e.a., 2026).
- **Kanker.** In dezelfde Zweedse studie had 14% van de levende tollers ooit een tumor gehad, en bij bijna 40% van de overleden honden was kanker (of een vermoeden ervan) de reden van overlijden of euthanasie.
- **Heupdysplasie.** Bij screening in Zweden had 12,6% van de jonge tollers HD-graad C of slechter. Elleboogdysplasie was met 3,5% minder vaak (Engdahl e.a., 2026).
- **Erfelijke oog- en zenuwaandoeningen** waarvoor een DNA-test bestaat: PRA (netvliesdegeneratie), Collie Eye Anomaly, degeneratieve myelopathie en degeneratieve encefalopathie.

De Royal Kennel Club wijst er ook op dat de genetische diversiteit van het ras klein is. Fokkers moeten daar rekening mee houden bij hun combinaties.

**Vraag deze screenings bij beide ouderdieren:** HD-foto's (en liefst ook ED), een recent ECVO-oogonderzoek en DNA-testen op PRA (prcd) en DM. Als extra noemt de Royal Kennel Club DNA-testen op CEA/CH, DE en juveniele Addison (JADD). De Nederlandse rasvereniging stelt HD, ECVO en de PRA-test verplicht. Vraag de kweker ook of er in de familie auto-immuunziekten voorkwamen.

Een huisdierverzekering is bij een toller het overwegen waard: auto-immuunziekten vragen vaak langdurige behandeling. Check wel of erfelijke aandoeningen gedekt zijn.

## Wat kost een Nova Scotia Duck Tolling Retriever?

- **Aankoop:** volgens de Nederlandse rasvereniging vragen fokkers momenteel **€ 1.600–1.800** voor een pup die volgens het verenigingsfokreglement gefokt is. De vereniging waarschuwt dat een hoge prijs geen garantie is op een verantwoorde fokker.
- **Per jaar:** ongeveer **€ 850–1.850** voor een volwassen, gezonde hond: voeding, jaarlijkse controle en vaccinaties, vlooien-, teken- en wormmiddelen, een verzekering (middelste formule), verzorgingsproducten en speelgoed. Wie aan hondensport doet, betaalt daarbovenop lesgeld.
- **Niet inbegrepen:** eenmalige kosten (bench, mand, tuig, puppyvaccinaties, puppycursus, sterilisatie of castratie), opvang tijdens vakanties en onverwachte dierenartskosten.
- **Hondenbelasting:** in België niet. In Nederland heffen sommige gemeenten nog hondenbelasting.

## Wat heb je nodig?

- **Bench:** maat **L** (± 91 × 61 × 67 cm). Voor een grote reu kan XL nodig zijn: hij moet kunnen staan, draaien en languit liggen.
- **Tuig:** borstomvang van een volwassen hond ongeveer 58–72 cm. Meet je eigen hond, want maten verschillen per merk.
- **Voer:** ongeveer **7,5–9,5 kg** droogvoer per maand voor een volwassen hond van 17–23 kg met normale activiteit. Actieve sporthonden hebben meer nodig.
- **Verzorging:** een ondervachthark of -borstel voor de rui, een gewone borstel en kam, oorreiniger, nagelknipper en tandenborstel.
- **Extra:** dummy's of apporteerspeelgoed, een lange lijn om veilig te oefenen, en eventueel een zwemvest voor koud water.

## Adopteren of kopen?

**Adoptie eerst.** Kijk op adopteereendier.be (België) en Ik Zoek Baas van de Dierenbescherming (Nederland); ook een volwassen toller of een tollerkruising kan een goede match zijn. De Nederlandse rasvereniging NSDTRCN heeft een herplaatsingspagina voor volwassen tollers, en Stichting Zino herplaatst honden uit de FCI-groepen 7 en 8. In België is er de Belgian Toller Club, die je met informatie over het ras en over verwachte nesten verder helpt.

**Koop je een pup?** Bijna elke tollerfokker werkt met een (vaak lange) wachtlijst, waardoor de pups meestal al besproken zijn voor ze geboren worden, aldus de Belgian Toller Club. In België vermeldt ook de Koninklijke Belgian Retriever Club (KBRC) tollerfokkers die aan haar eisen voldoen. In Nederland publiceert de NSDTRCN een fokkerslijst per provincie (zie de links hieronder). Let op:
- Zie de moederhond bij de kweker thuis en bekijk hoe de pups opgroeien.
- Vraag de uitslagen van HD, ECVO en de DNA-testen van **beide** ouders, en vraag naar auto-immuunziekten en kanker bij verwanten.
- Vraag naar de inteelt van de combinatie: bij een ras met weinig genetische diversiteit is dat extra belangrijk.
- Een goede kweker stelt jou vragen over je leefstijl en neemt een hond terug als het misloopt.
- **Vlaanderen:** een in Vlaanderen geboren pup krijgt sinds 1 juli 2025 alleen een stamboom van een door Vlaanderen erkende stamboekvereniging, op basis van een goedgekeurd fokprogramma.

## Vergelijkbare rassen

- [Golden Retriever](https://www.welkehond.be/ras/golden-retriever/): groter en opener tegenover vreemden, met iets minder werkdrift.
- [Labrador Retriever](https://www.welkehond.be/ras/labrador-retriever/): groter, nog vriendelijker tegen iedereen en vergevingsgezinder voor beginners.
- [Engelse Cocker Spaniel](https://www.welkehond.be/ras/engelse-cocker-spaniel/): kleinere jachthond met een vrolijk karakter, maar meer vachtverzorging.
- [Lagotto Romagnolo](https://www.welkehond.be/ras/lagotto-romagnolo/): middelgrote waterhond met een sterke neus, die nauwelijks haar verliest maar wel getrimd moet worden.

## Bronnen

- **[fci]** FCI-rasstandaard nr. 312, Nova Scotia Duck Tolling Retriever – https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/312g08-en.pdf
- **[rkc]** The Royal Kennel Club, Retriever (Nova Scotia Duck Tolling): breed facts en health standard – https://www.royalkennelclub.com/search/breeds-a-to-z/breeds/gundog/retriever-nova-scotia-duck-tolling/
- **[rvb]** Raad van Beheer, rasinformatie Nova Scotia Duck Tolling Retriever (tekst van de rasvereniging) – https://www.houdenvanhonden.nl/hondenrassen/alle-rassen/fci-groep-8/nova-scotia-duck-tolling-retriever/
- **[nsdtrcn]** Nova Scotia Duck Tolling Retriever Club Nederland, Prijs van een pup en Gezondheid – https://tollertales.nl/index.php/prijs-van-een-pup/
- **[akc]** American Kennel Club, Nova Scotia Duck Tolling Retriever (alleen ter controle) – https://www.akc.org/dog-breeds/nova-scotia-duck-tolling-retriever/
- **[vetcompass-mcmillan2024]** McMillan K.M., Bielby J., Williams C.L., Upjohn M.M., Casey R.A., Christley R.M. (2024). Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death. *Scientific Reports* 14:531, met supplementaire tabel S3 – https://doi.org/10.1038/s41598-023-50458-w
- **[nilsson2024]** Nilsson M., Kozyrev S.V., Lindblad-Toh K., Rönnberg H., Hansson-Hamlin H. (2024). In sickness and health – a questionnaire based study regarding immune mediated diseases and neoplasia in Swedish Nova Scotia Duck Tolling Retrievers. *Acta Veterinaria Scandinavica* – https://doi.org/10.1186/s13028-024-00761-x
- **[hughes2007]** Hughes A.M., Nelson R.W., Famula T.R., Bannasch D.L. (2007). Clinical features and heritability of hypoadrenocorticism in Nova Scotia Duck Tolling Retrievers: 25 cases (1994–2006). *Journal of the American Veterinary Medical Association* 231(3):407–412 – https://doi.org/10.2460/javma.231.3.407
- **[brown2026]** Brown E. e.a. (2026). A variant in RESF1 is associated with Addison's disease and multiple autoimmune syndrome in young Nova Scotia Duck Tolling Retrievers. *Scientific Reports* – https://doi.org/10.1038/s41598-026-42994-y
- **[engdahl2026]** Engdahl K. e.a. (2026). Prevalence of hip and elbow dysplasia in young adult dogs in Sweden. *Veterinary Record* – https://doi.org/10.1002/vetr.70224
- **[vlaanderen-fokkerij]** Vlaanderen.be, Fokkerijbesluit honden en katten – https://www.vlaanderen.be/honden-en-katten-kweken/fokkerijbesluit-honden-en-katten
- **[licg]** LICG, De puppy-checklist – https://www.licg.nl/honden/de-puppy-checklist/

## Verenigingen en herplaatsing

- [Belgian Toller Club](https://ducktollingretriever.be/): rasvereniging, BE
- [Belgian Toller Club – puppypagina (pupbemiddeling)](https://ducktollingretriever.be/pups.html): kwekerslijst, BE
- [Koninklijke Belgian Retriever Club (KBRC)](https://www.retriever.be/): rasvereniging, BE
- [KBRC – Nova Scotia Duck Tolling Retriever: rasinfo en fokkers](https://www.retriever.be/nova_scotia_duck_tolling_retriever.html): kwekerslijst, BE
- [Nova Scotia Duck Tolling Retriever Club Nederland (NSDTRCN)](https://tollertales.nl/): rasvereniging, NL
- [NSDTRCN – Fokkerslijst](https://tollertales.nl/index.php/fokkerslijst/): kwekerslijst, NL
- [NSDTRCN – Herplaatsing](https://tollertales.nl/index.php/herplaatsing/): herplaatsing, NL
- [Nederlandse Retriever Club (NRC)](https://www.nederlandseretrieverclub.nl/): rasvereniging, NL
- [Stichting Zino (herplaatsing FCI-groep 7 en 8)](http://www.stichtingzino.nl/): herplaatsing, NL
- [Raad van Beheer – rasinformatie Nova Scotia Duck Tolling Retriever](https://www.houdenvanhonden.nl/hondenrassen/alle-rassen/fci-groep-8/nova-scotia-duck-tolling-retriever/): kennelclub, NL