# Berner Sennenhond

URL: https://www.welkehond.be/ras/berner-sennenhond/

De Berner Sennenhond is een grote, goedmoedige boerderijhond uit Zwitserland, met een opvallende driekleurige vacht. Hij is rustig, aanhankelijk en geduldig met kinderen, en daarom geliefd als gezinshond. Daar staat tegenover dat hij flink verhaart en een korte levensverwachting heeft, vooral door een verhoogd kankerrisico.

## Kenmerken

| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Engelse naam | Bernese Mountain Dog |
| Andere namen | Berner, Bouvier bernois |
| Rasgroep | [Pinschers, schnauzers, molossers en sennenhonden](https://www.welkehond.be/rasgroep/pinschers-schnauzers-molossers-sennenhonden/) (FCI-standaard nr. 45) |
| Kruising | nee |
| Herkomst | Zwitserland |
| Grootte | Groot |
| Gewicht | 32–52 kg |
| Schofthoogte | 58–70 cm |
| Levensverwachting | 8–10 jaar |
| Karakter | Vriendelijk, Aanhankelijk, Geduldig, Rustig, Loyaal |
| Geschikt voor | Beginners, Gezinnen |
| Woont minstens in | Huis met grote tuin |
| Bekende aandoeningen | Histiocytair sarcoom, Verhoogd kankerrisico, Elleboogdysplasie (ED), Heupdysplasie (HD), Degeneratieve myelopathie (DM), Maagtorsie |
| Aanbevolen onderzoeken bij de ouders | HD, ED, DNA: DM |
| Kortsnuitig (brachycefaal) | nee |
| Allergievriendelijker (weinig verharing; geen enkele hond is hypoallergeen) | nee |

## Scores

Scores lopen van 1 tot 5 en zeggen hoeveel van een eigenschap een ras heeft; 5 is dus niet altijd beter (veel blaffen of een hoog gezondheidsrisico is een 5).

| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Energie | 3/5 (1 = rustig, 5 = heel actief) |
| Hersenwerk nodig | 3/5 (1 = weinig, 5 = dagelijks een taak) |
| Trainbaarheid | 4/5 (1 = eigenwijs, 5 = leert makkelijk) |
| Met kinderen | 5/5 (1 = afgeraden, 5 = zeer geschikt) |
| Met andere honden | 4/5 (1 = liefst alleen, 5 = zeer sociaal) |
| Met katten en kleine dieren | 4/5 (1 = sterke prooidrift, 5 = gaat goed samen) |
| Met vreemden | 4/5 (1 = gereserveerd, 5 = iedereen is een vriend) |
| Kan alleen blijven | 3/5 (1 = moeilijk, 5 = goed) |
| Waaksheid | 3/5 (1 = nauwelijks, 5 = zeer waaks) |
| Blaffen | 3/5 (1 = zelden, 5 = veel) |
| Verharing | 5/5 (1 = nauwelijks, 5 = zeer veel) |
| Vachtverzorging | 3/5 (1 = weinig, 5 = dagelijks + trimsalon) |
| Kwijlen | 3/5 (1 = zelden, 5 = veel) |
| Gezondheidsrisico | 4/5 (1 = laag, 5 = hoog) |

## Kosten en benodigdheden

| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Kosten per jaar | € 1.350–3.450 (prijspeil 2026, zonder aankoop) |
| Aankoop bij een erkende kweker | € 1.000–2.000 |
| Voer per maand | 12–17,5 kg |
| Benchmaat | XXL |
| Borstomvang | 85–105 cm |

## Karakter

De FCI-standaard (land van herkomst Zwitserland) beschrijft de Berner als zelfverzekerd, oplettend, waakzaam en onbevreesd in dagelijkse situaties. Hij is goedmoedig en toegewijd aan zijn eigen mensen, zelfverzekerd en rustig tegenover vreemden, met een middelmatig temperament en een volgzaam karakter. Vereniging De Berner Sennenhond hanteert de Zwitserse gedragsstandaard en test het karakter van honden op haar keuringen.

Van oudsher bewaakte de Berner het erf, dreef hij vee en trok hij melk- en kaaskarren. Volgens de Nederlandse Berner Sennen Vereniging (NBSV) is hij nog altijd sterk gehecht aan zijn mensen, zijn huis en de dieren die erbij horen. Hij is waaks, maar geen overmatige blaffer: hij slaat aan als er iets met zijn terrein te maken heeft en stopt als het in orde is. Veel Berners zijn wat gereserveerd tegenover vreemden. Hij heeft ook een eigenwijze, zelfstandige kant. Het idee dat een Berner "zichzelf opvoedt" is volgens de NBSV een misverstand.

## Geschikt voor wie?

- Gezinnen met kinderen die een rustige, geduldige hond zoeken. Laat een hond en een jong kind nooit zonder toezicht samen, ongeacht het ras.
- Mensen die graag wandelen in een rustig tempo, eerder dan joggen of fietsen.
- Een eerste hond, voor wie zich goed voorbereidt op het formaat en de kosten.
- Wie een huis met een tuin heeft en geen probleem heeft met haar in huis.

## Minder geschikt voor

- Wie een sportieve loop- of fietsmaat zoekt. De Berner is zwaar en heeft het snel warm.
- Mensen met weinig ruimte, of die in een appartement met veel trappen wonen.
- Wie niet tegen veel haar en wat kwijl in huis kan.
- Wie emotioneel of financieel niet voorbereid is op een korter hondenleven en mogelijk dure behandelingen.
- Mensen die weinig kracht hebben: een onopgevoede Berner van 45 kg trekt je zo omver.

## Beweging en training

De Royal Kennel Club rekent op ongeveer een uur beweging per dag. Een Berner is tevreden met een of twee rustige wandelingen, wat snuffelen en spelen. Lange intensieve inspanning, zeker bij warm weer, is niet aan hem besteed. Trekwerk (karren trekken) en speurwerk zijn rassportjes die bij hem passen, op voorwaarde dat hij volgroeid en gezond is.

Hij leert vlot en werkt graag mee, maar zijn zelfstandige kant vraagt een consequente opvoeding in het eerste jaar. Begin vroeg, want een volwassen Berner is te zwaar om nog bij te sturen met kracht. Er is geen uitgesproken verschil tussen werklijn en showlijn.

Een pup groeit zeer snel. Laat hem de eerste maanden minder intensief bewegen: korte wandelingen, geen trappen op en af rennen, niet springen uit de auto, en geen trekwerk tot het skelet volgroeid is. Dat helpt om de gewrichten te sparen. Pups vragen in het begin ook veel tijd voor zindelijkheid, socialisatie en leren alleen zijn.

## Verzorging

De Berner heeft een lange, dichte vacht met ondervacht. De Royal Kennel Club raadt aan om meer dan één keer per week te borstelen. Tijdens de rui (twee keer per jaar) komt de ondervacht in plukken los en borstel je best elke dag. Kam ook regelmatig achter de oren en aan de broek, waar snel klitten ontstaan. Hij kwijlt merkbaar, vooral bij warmte, na het drinken en rond etenstijd. Een trimsalon is niet nodig, al kan het knippen van het haar tussen de voetzolen helpen.

## Gezondheid

De Berner heeft een kortere levensverwachting dan de meeste rassen. In de grote Britse studie van McMillan e.a. (2024) was de mediane levensduur 10,1 jaar. In een Zwitserse studie bij honden geboren in 2001 en 2002 was dat 8,4 jaar, met teven (8,8 jaar) die langer leefden dan reuen (7,7 jaar) (Klopfenstein e.a. 2016). Dat komt deels door zijn formaat, maar vooral door kanker.

- **Kanker en histiocytair sarcoom:** in de Zwitserse studie stierf 58 % van de honden aan een tumor. De Berner heeft een sterk verhoogde kans op histiocytair sarcoom, een agressieve kanker met een slechte prognose. Ook lymfoom en botkanker (osteosarcoom) kwamen voor. Er is geen screening die dit voorkomt.
- **Elleboog- en heupdysplasie (ED en HD):** ontwikkelingsstoornissen van de gewrichten. UFAW noemt elleboogdysplasie als erfelijk welzijnsprobleem bij het ras. Screening is in Nederland verplicht bij de rasverenigingen.
- **Degeneratieve myelopathie (DM):** langzame verlamming van de achterhand op oudere leeftijd. Er is een DNA-test voor het risicogen.
- **Maagtorsie:** een levensbedreigende draaiing van de maag, zoals bij veel grote rassen met een diepe borst. Verdeel het voer over meerdere maaltijden en laat hem niet wild spelen vlak na het eten.

**Vraag bij de ouderdieren naar:** HD- en ED-uitslagen, een DNA-test voor DM, en de leeftijd en doodsoorzaak van grootouders en verwanten. Een lijn met honden die oud werden, is een goed teken. Beide Nederlandse verenigingen verwijzen naar de gezondheidsdatabank Bernergarde.

Een huisdierverzekering is bij dit ras sterk aan te raden: gewrichtsoperaties en kankerbehandelingen lopen snel op. Sluit ze vroeg af, want na een bepaalde leeftijd of diagnose word je vaak niet meer of beperkt gedekt.

## Wat kost een Berner Sennenhond?

Een pup met stamboom kost ongeveer € 1.000 tot 2.000 (indicatie). Voor een volwassen, gezonde Berner reken je op € 1.350 tot 3.450 per jaar. Daarin zitten veel voer, preventieve dierenzorg (duurder door het gewicht), een verzekering die bij dit ras aan de hoge kant ligt, verzorgingsproducten, speelgoed en een stevige mand. Daar komt een buffer bij voor rasgebonden zorg.

Niet inbegrepen: de aankoop, eenmalige kosten (bench, mand, tuig, chip en registratie, puppyvaccinaties, puppycursus), pension en onverwachte dierenartskosten. In België betaal je geen hondenbelasting. In Nederland heffen sommige gemeenten die nog wel.

## Wat heb je nodig?

- **Bench:** maat XXL (± 122 × 76 × 82 cm). Grote reuen hebben soms een XXXL nodig. Reken met de lengte van neus tot staartaanzet plus 10 tot 15 cm.
- **Tuig:** borstomvang ongeveer 85 tot 105 cm. Meet je eigen hond.
- **Voer:** ongeveer 12 tot 17,5 kg brokken per maand. Kies voor een groeivoer voor grote rassen bij een pup.
- **Verzorging:** een pinborstel, een ondervachthark, een ontklitkam, een nagelknipper en een kwijldoek.
- **Comfort:** een grote, stevige orthopedische mand, een antislipmat op gladde vloeren en eventueel een loopplank voor de auto.

## Adopteren of kopen?

Kijk eerst in het asiel via adopteereendier.be (Vlaanderen) of Ikzoekbaas.nl van de Dierenbescherming (Nederland). Berners komen er minder vaak terecht dan herders, maar het loont om te zoeken.

Wil je een pup, neem dan contact op met een rasvereniging. In België is dat de Belgische Sennenhonden Club (BSC), sinds 2022 de enige Belgische club voor de vier Zwitserse sennenhonden. De BSC publiceert de nesten die bij de club zijn aangegeven en volgens het clubreglement gefokt zijn. In Nederland publiceert de NBSV een fokkerslijst. Let daarnaast op:

- Je ziet de moederhond en ze is rustig, vriendelijk en zelfverzekerd.
- Vraag de HD- en ED-uitslagen en de DM-test van beide ouders, en controleer ze in de databank.
- Vraag hoe oud de grootouders en andere verwanten werden en waaraan ze stierven.
- In Vlaanderen moet een stamboom sinds 1 juli 2025 komen van een door Vlaanderen erkende stamboekvereniging met een goedgekeurd fokprogramma. In Nederland gelden sinds 1 oktober 2026 de foknormen van de Raad van Beheer.
- Wees voorzichtig met "Bernedoodles" of andere kruisingen die als gezonder worden voorgesteld: een kruising kan de aandoeningen van beide ouderrassen erven.

## Vergelijkbare rassen

- Grote Zwitserse Sennenhond: nog groter, kortharig, iets waakser.
- Entlebucher Sennenhond: de kleinste en levendigste van de Sennenhonden.
- Newfoundlander: een zachtaardige reus, nog zwaarder en met nog meer kwijl.
- Leonberger: een grote, vriendelijke gezinshond met veel vacht.
- [Golden Retriever](https://www.welkehond.be/ras/golden-retriever/): even kindvriendelijk, kleiner en met een langere levensverwachting.

## Bronnen

- **[fci]** FCI-rasstandaard nr. 45, Berner Sennenhund (Bernese Mountain Dog) – https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/045g02-en.pdf
- **[rkc]** The Royal Kennel Club, Bernese Mountain Dog (breed facts, health schemes, Breed Watch) – https://www.royalkennelclub.com/search/breeds-a-to-z/breeds/working/bernese-mountain-dog/
- **[rvb-ras]** Raad van Beheer, rasinformatie Berner Sennenhond – https://www.houdenvanhonden.nl/hondenrassen/alle-rassen/fci-groep-2/berner-sennenhond/
- **[nbsv]** Nederlandse Berner Sennen Vereniging, De Berner Sennenhond (rasbeschrijving) – https://bernersennenhond.nl/bernersennen-hond/
- **[vdbs]** Vereniging De Berner Sennenhond, gedrag en karakter en gezondheid – https://www.bernersennen.nl/de-berner/gedrag-en-karakter · https://www.bernersennen.nl/de-berner/gezondheid
- **[vetcompass-mcmillan2024]** McMillan K.M., Bielby J., Williams C.L., Upjohn M.M., Casey R.A., Christley R.M. (2024). Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death. *Scientific Reports* 14:531 (suppl. tabel S3) – https://doi.org/10.1038/s41598-023-50458-w
- **[klopfenstein2016]** Klopfenstein M., Howard J., Rossetti M., Geissbühler U. (2016). Life expectancy and causes of death in Bernese mountain dogs in Switzerland. *BMC Veterinary Research* 12:153 – https://doi.org/10.1186/s12917-016-0782-9
- **[ufaw]** UFAW (Science for Animal Welfare), Genetic welfare problems: Bernese Mountain Dog – https://scienceforanimalwelfare.org/species/dog/bernese-mountain-dog/
- **[akc]** American Kennel Club, Bernese Mountain Dog (alleen ter controle) – https://www.akc.org/dog-breeds/bernese-mountain-dog/

## Verenigingen en herplaatsing

- [Belgische Sennenhonden Club (BSC)](https://sennenhonden.net/): rasvereniging, BE
- [BSC – geboren nesten (gefokt volgens het clubreglement)](https://sennenhonden.net/puppynieuws/pups-geboren): kwekerslijst, BE
- [Nederlandse Berner Sennen Vereniging (NBSV)](https://bernersennenhond.nl/): rasvereniging, NL
- [NBSV fokkerslijst (fokkers die lid zijn van de NBSV)](https://bernersennenhond.nl/fokkerslijst-2/): kwekerslijst, NL
- [Vereniging De Berner Sennenhond](https://www.bernersennen.nl/): rasvereniging, NL
- [Raad van Beheer – rasinformatie Berner Sennenhond](https://www.houdenvanhonden.nl/hondenrassen/alle-rassen/fci-groep-2/berner-sennenhond/): kennelclub, NL